قانون تصویب‌شده در سال ۱۴۰۵، یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های انتقال مالکیت خودرو را حل کرده است؛ براساس این قانون، با طی کردن چند مرحله مشخص، امکان انتقال سند خودرو بدون حضور مالک وجود دارد. به این معنا که اگر مالک خودرو نتواند شخصاً در زمان تعویض پلاک حضور داشته باشد، فرآیند انتقال سند همچنان می‌تواند به‌صورت قانونی انجام شود.

این قانون علاوه‌بر ساده‌تر کردن فرایند معامله برای خریداران و فروشندگان، بسیاری از هزینه‌های اضافی را نیز کاهش داده است. از این پس می‌توان با داشتن وکالت‌نامه رسمی، انتقال مالکیت را انجام داد و برگ سبز جدید را به نام خریدار گرفت. اگر می‌خواهید جزئیات این فرآیند، شرایط قانونی و استثناهای انتقال مالکیت ماشین بدون حضور مالک را بدانید، ادامه این مطلب را مطالعه کنید.

مبنای قانونی انتقال سند خودرو در سال ۱۴۰۵؛ حذف الزام حضور مالک

در سال‌های گذشته و پیش از اصلاح قانون، فرآیند رسمی انتقال خودرو به‌صورت دو مرحله‌ای انجام می‌شد: ابتدا مراجعه به مراکز تعویض پلاک و سپس ثبت سند در دفترهای اسناد رسمی. همین موضوع باعث طولانی شدن فرآیند معاملات خودرو و افزایش هزینه‌های جانبی می‌شد. بر اساس قوانین و بخشنامه‌های پیشین:

  • بر اساس ماده ۲۹ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی، انتقال مالکیت خودرو باید با تنظیم سند رسمی در دفترخانه اسناد رسمی انجام می‌شد.
  • مالکان خودرو موظف بودند ابتدا در مراکز تعویض پلاک، اصالت وسیله نقلیه و هویت مالک را احراز کرده و سپس برای ثبت نهایی انتقال، به دفترخانه مراجعه کنند.
  • در بیشتر مبایعه‌نامه‌ها، تاریخ مراجعه به دفترخانه تعیین می‌شد و درصورتی‌که فروشنده از حضور خودداری می‌کرد، خریدار می‌توانست برای «الزام به تنظیم سند رسمی» دادخواست بدهد.

بااین‌حال قانون‌گذاران به‌دلیل تعداد زیاد پرونده‌های مربوط به انتقال خودرو و سخت بودن مراحل آن، تصمیم گرفتند که روند انتقال را آسان‌تر کند. در اسفند ۱۳۹۹، هیئت دیوان عدالت اداری بندهای ۲ و ۳ بخشنامه سازمان ثبت اسناد را لغو کرد؛ این دو بند طرفین معامله خودرو را مجبور به مراجعه به دفترخانه می‌کرد. همین رای نقطه شروع تغییرات مهمی شد که بعدا در قانون سال ۱۴۰۵ اعمال شد.

در نتیجه، مسیر جدیدی برای انتقال سند خودرو تعیین شد که مبنای آن، برگ سبز و ثبت اطلاعات در سامانه‌های پلیس راهور است. البته در نظر داشته باشید که سند و برگ سبز ماشین با یکدیگر تفاوت دارند؛ برگ سبز، حکم شناسنامه ماشین را دارد ولی سند، مالکیت ماشین را از نظر حقوقی ثابت می‌کند. برای کسب اطلاعات کامل‌تر و دقیق‌تر، به صفحه تفاوت سند و برگ سبز خودرو مراجعه کنید.

تصویر میز کار حقوقی با کتاب قانون، یک برگ سبز بزرگ خودرو روی میز و یک مهر

سند رسمی مالکیت خودرو در قانون جدید؛ آیا برگ سبز کافی است؟

مهم‌ترین تغییر در قانون جدید انتقال سند خودرو در سال ۱۴۰۵، معرفی برگ سبز به‌عنوان سند رسمی مالکیت خودرو است. برگ سبز، سندی است که پس از فرایند تعویض پلاک توسط پلیس راهنمایی و رانندگی صادر شده و مشخصات خودرو و مالک در آن ثبت می‌شود. مطابق با قانون جدید:

  • برگ سبز از نظر قانونی سند رسمی مالکیت خودرو به‌شمار می‌رود.
  • ثبت اطلاعات مالکیت در برگ سبز و تأیید آن توسط مراجع رسمی، برای اثبات انتقال خودرو کافی است.
  • الزامی وجود ندارد که طرفین برای ثبت سند رسمی به دفترخانه مراجعه کنند و تعویض پلاک، مرحله اصلی انتقال مالکیت ماشین محسوب می‌شود.
  • مراجعه به دفترخانه فقط درصورتی انجام می‌شود که خریدار و فروشنده با یکدیگر توافق داشته باشند.

این تغییر در قانون، روش سنتی انتقال سند از طریق دفترخانه‌ها را منسوخ کرده است. طبق قانون از لحظه‌ای که خودرو در مرکز تعویض پلاک به نام خریدار ثبت می‌شود، او مالک قانونی خودرو است و نیازی به سند دفترخانه‌ای ندارد. بااین‌حال، همچنان برخی افراد ترجیح می‌دهند هنگام معامله برخی خودروهای گران‌قیمت، سند رسمی در دفترخانه تنظیم کنند تا مستندات حقوقی بیشتری داشته باشند.

در این شرایط، برخی خریداران درباره خودروهایی که سند کمپانی ندارند، دچار ابهام می‌شوند. به‌طورکلی، فروش ماشین بدون سند کمپانی انجام می‌شود؛ اما نبود آن می‌تواند در تعویض پلاک، فروش مجدد یا اثبات مالکیت مشکل‌ساز شود. برای توضیح شرایط و مراحل این نوع معامله‌ها، پیشنهاد می‌کنیم به صفحه فروش خودرو بدون سند کمپانی مراجعه کنید.

یک کارشناس حقوقی در حال بررسی برگ سبز خودرو به‌عنوان سند مالکیت ماشین

انتقال سند خودرو بدون حضور مالک؛ شرایط، الزامات و محدودیت‌ها

در شرایطی که برگ سبز، سند مالکیت ماشین محسوب می‌شود، سوالی مهم به‌وجود می‌آید: «آیا ثبت برگ سبز و انتقال مالکیت خودرو بدون حضور مالک امکان‌پذیر است؟» به‌صورت کلی حضور مالک هنگام تعویض پلاک و ثبت برگ سبز الزامی است؛ اما در برخی شرایط قانونی خاص، امکان انتقال سند خودرو بدون حضور مالک وجود دارد. این شرایط عبارت‌اند از:

  • وجود وکالت‌نامه رسمی از سوی مالک که اختیار فروش و انتقال خودرو را به شخص دیگری واگذار کرده باشد.
  • وکیل یا نماینده قانونی مالک می‌تواند در مراکز تعویض پلاک به‌جای او حضور داشته باشد و مراحل انتقال را انجام دهد.
  • درصورتی‌که مالک برای انتقال خودرو در مراکز تعویض پلاک حاضر نشود، خریدار می‌تواند با ارائه مبایعه‌نامه و مدارک پرداخت وجه، از دادگاه درخواست الزام به انتقال سند یا تعویض پلاک کند.
  • درصورتی‌که دادگاه فروشنده را ملزم به انتقال خودرو کند، اجرای احکام می‌تواند حتی بدون حضور فروشنده، مراحل انتقال سند را انجام دهد و معامله را نهایی سازد.

بر اساس این قوانین، در حالت عادی برای انتقال مالکیت خودرو و ثبت برگ سبز، حضور مالک در مراکز تعویض پلاک الزامی است. بااین‌حال، اگر مالک به شخص دیگری وکالت رسمی داده باشد یا دادگاه حکم به انتقال خودرو بدهد، مراحل انتقال می‌تواند بدون حضور مستقیم مالک و از طریق وکیل یا اجرای احکام انجام شود.

در معامله‌های خاص مانند خرید قسطی خودرو نیز انتقال مالکیت با روال قانونی مشخصی انجام می‌شود؛ برای مثال، هنگام خرید اقساطی ماشین از سپند خودرو، سند به نام خریدار صادر می‌شود و فقط ۳ دانگ آن تا پایان اقساط در رهن شرکت قرار می‌گیرد.

فروشنده در حال تحویل کلید خودرو به خریدار در هنگام بررسی قرارداد انتقال سند

بررسی روند تعویض پلاک و انتقال مالکیت بدون مراجعه به دفترخانه

بر اساس قانون جدید ۱۴۰۵، فرایند انتقال مالکیت خودرو به‌صورت‌کامل در مراکز تعویض پلاک انجام می‌شود. این مراکز با نظارت پلیس راهنمایی و رانندگی فعالیت می‌کنند و تمامی مراحل اداری و فنی انتقال خودرو به نام مالک جدید را انجام می‌دهند. گام‌های اصلی در فرایند انتقال خودرو شامل موارد زیر می‌شوند:

  1. بررسی اصالت خودرو از نظر شماره شاسی، موتور و بدنه توسط کارشناسان فنی
  2. احراز هویت فروشنده و خریدار با مدارک شناسایی معتبر و تطبیق اطلاعات سامانه‌ای
  3. پرداخت جریمه‌ها و دیون معوق از جمله خلافی و مالیات نقل‌ و انتقال
  4. صدور پلاک جدید به نام خریدار و باطل کردن پلاک قبلی
  5. صدور برگ سبز جدید خودرو با نام و مشخصات مالک جدید

یکی از سؤال‌های اصلی خریداران در مرحله دریافت برگ سبز، هزینه‌های انتقال خودرو است. هزینه نهایی انتقال سند خودرو معمولاً بین ۱ تا ۲ درصد از ارزش معاملاتی خودرو برآورد می‌شود و شامل مواردی مانند مالیات نقل و انتقال، عوارض شهرداری و هزینه تعویض پلاک است. برای اطلاع از جزئیات این موضوع، پیشنهاد می‌کنیم صفحه هزینه انتقال سند خودرو را مطالعه کنید.

پس از انجام مراحل گفته‌شده، برگ سبز صادرشده توسط پلیس راهور به‌عنوان سند رسمی مالکیت ماشین تلقی می‌شود.

کارشناس مرکز تعویض پلاک درحال بررسی برگ سبز خودرو و پلاک جدید در دست خریدار

موارد استثنا | اختیار طرفین برای تنظیم سند در دفترخانه

قانون جدید انتقال سند خودرو، برگ سبز را برای اثبات مالکیت کافی می‌داند؛ با‌این‌حال، حق مراجعه به دفترخانه همچنان برای طرفین معامله محفوظ است. مراجعه به دفترخانه برای انتقال سند معمولاً زمانی انجام می‌شود که طرفین بخواهند از نظر حقوقی اطمینان بیشتری داشته باشند یا تعهدات مالی و قراردادی خاصی را در یک سند رسمی ثبت کنند.

مواردی که بهتر است طرفین برای تنظیم سند رسمی دفترخانه‌ای اقدام کنند، عبارت‌اند از:

  • زمانی‌که خودرو گران‌قیمت یا خاص است و نیاز به مستندات حقوقی قوی‌تر وجود دارد.
  • زمانی‌که طرفین می‌خواهند شرایط ویژه قرارداد مانند نحوه یا مهلت‌ پرداخت را به‌طور رسمی درج کنند.
  • در شرایطی که یکی از طرفین نسبت به آینده معامله نگرانی حقوقی دارد و می‌خواهد تمامی موارد در قالب سند رسمی ثبت شوند.
  • زمانی‌که خودرو دارای وام، رهن یا محدودیت مالی است و باید این موارد در سند رسمی قید شوند.

به‌طورکلی، در قانون جدید مراجعه به دفترخانه اختیاری است و هیچ شخص یا نهادی نمی‌تواند طرفین معامله را به انجام این کار مجبور کند. اگر دفترخانه‌ای برخلاف قانون، افراد را ملزم به تنظیم سند کند، این اقدام، تخلف محسوب می‌شود.

در نظر داشته باشید که جزئیات مربوط به خرید و انتقال مالکیت خودروهای وارداتی گران‌قیمت، معمولاً حساس‌تر است؛ درصورتی‌که قصد تهیه خودروی وارداتی دارید، پیشنهاد می‌دهیم از خدمات سپند خودرو استفاده کنید. در سپند خودرو امکان خرید اقساطی خودروهای وارداتی با شرایط آسان فراهم است و سند ماشین نیز به نام خریدار صادر می‌شود. تمامی جزئیات این موضوع به‌صورت‌کامل در صفحه خرید خودروهای وارداتی مطرح شده است.

پایان محدودیت‌های انتقال سند | شروع خرید بی‌دردسر با سپند خودرو

در مجموع، قانون جدید ۱۴۰۵ مسیر انتقال مالکیت ماشین بدون حضور مالک را ساده‌تر کرده است. بر اساس این مقررات و به‌ شرط رعایت الزامات قانونی، تعویض پلاک و ثبت انتقال مالکیت می‌تواند بدون حضور فروشنده انجام شود. درصورتی‌که قصد خرید خودرو دارید و می‌خواهید تمامی مراحل این فرآیند، از معامله تا انتقال سند، بدون دغدغه انجام شود، برای خرید اقساطی از سپند خودرو اقدام کنید.

در سپند خودرو، امکان خرید اقساطی ماشین با شرایط ساده و تحویل سریع فراهم است و سند خودرو نیز به نام خریدار ثبت می‌شود. بنابراین، اگر به‌دنبال تجربه یک خرید بی‌دردسر همراه با انتقال مالکیت قانونی هستید، می‌توانید از شرایط فروش اقساطی سپند خودرو استفاده کنید.